28 พฤศจิกายน 2023 ชาร์ลี มังเกอร์ (Charlie Munger) หุ้นส่วนคู่คิดของบัฟเฟตต์เสียชีวิตลง เพียง 33 วันก่อนวันเกิดครบรอบ 100 ปีของเขา จดหมายปีนี้เลยเปิดฉากด้วยการรำลึกถึงมังเกอร์แทนที่จะเริ่มด้วยตัวเลขธุรกิจตามปกติ บัฟเฟตต์เรียกตัวเองว่าแค่ "ผู้รับเหมาก่อสร้าง" ส่วนมังเกอร์คือ "สถาปนิก" ตัวจริงของ Berkshire ที่ทุกคนรู้จักทุกวันนี้
สถาปนิกกับผู้รับเหมา เรื่องราวของมังเกอร์กับบัฟเฟตต์
บัฟเฟตต์เล่าว่าเขากับมังเกอร์เจอกันครั้งแรกปี 1959 ตอนนั้นมังเกอร์ยังไม่มีหุ้น Berkshire แม้แต่หุ้นเดียว และไม่มีใครคาดคิดว่าเขาจะมาเป็นหุ้นส่วนกันในอนาคต แต่ปี 1965 มังเกอร์กลับเป็นคนแรกที่บอกบัฟเฟตต์ตรงๆ ว่า "การซื้อกิจการ Berkshire เป็นการตัดสินใจที่โง่" ทว่าในเมื่อซื้อมาแล้ว มังเกอร์แนะนำให้เปลี่ยนกลยุทธ์ทันที "ลืมการซื้อบริษัทแบบที่ซื้อ Berkshire ไปได้เลย แต่ในเมื่อคุณคุม Berkshire ได้แล้ว ให้เพิ่มธุรกิจที่ยอดเยี่ยมเข้ามาในราคาที่เป็นธรรม แทนที่จะซื้อธุรกิจธรรมดาในราคาที่ยอดเยี่ยม"
คำแนะนำนี้เท่ากับบอกให้บัฟเฟตต์ละทิ้งแนวทางของอาจารย์คนแรกของเขาคือ Ben Graham ที่เน้นซื้อของถูก มาเป็นแนวทางซื้อธุรกิจคุณภาพสูงแม้ราคาจะไม่ถูกที่สุด บัฟเฟตต์บอกว่าเขาทำตามคำแนะนำนี้เรื่อยมา (แม้จะเผลอกลับไปนิสัยเดิมบ้างเป็นครั้งคราว) และมังเกอร์ก็คอยดึงเขากลับมาทุกครั้ง เขาสรุปว่าถ้าเปรียบ Berkshire เป็นอาคารหลังใหญ่ มังเกอร์คือสถาปนิกผู้ออกแบบวิสัยทัศน์ทั้งหมด ส่วนตัวเขาเองมีหน้าที่แค่คุมงานก่อสร้างให้เป็นไปตามแบบเท่านั้น
น้องสาวเบอร์ตี้ ตัวแทนนักลงทุนที่บัฟเฟตต์เขียนถึง
ปีนี้บัฟเฟตต์แนะนำตัวละครใหม่ในจดหมาย นั่นคือ Bertie น้องสาวของเขาเอง เขาบอกว่าทุกครั้งที่เขียนจดหมายผู้ถือหุ้น เขาจะนึกภาพว่ากำลังเขียนถึงเบอร์ตี้ คนที่เข้าใจศัพท์บัญชีพื้นฐานแต่ไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญ อ่านข่าวธุรกิจทุกวันแต่ไม่ใช่นักเศรษฐศาสตร์ และที่สำคัญที่สุดคือรู้ว่าเมื่อไหร่ควรเพิกเฉยต่อคำทำนายของ "กูรู" ต่างๆ
บัฟเฟตต์เล่าเรื่อง Coca-Cola และ American Express ต่อจากปีก่อนหน้า บอกว่าปี 2023 Berkshire ไม่ได้ซื้อหรือขายหุ้นทั้งสองตัวนี้แม้แต่หุ้นเดียว ต่อเนื่องมากว่าสองทศวรรษแล้วที่เขาเรียกว่า "การหลับใหลแบบ Rip Van Winkle" ทั้งสองบริษัทยังคงตอบแทนความอดทนนี้ด้วยกำไรและเงินปันผลที่เพิ่มขึ้นทุกปี บัฟเฟตต์ถามตัวเองว่าจะสร้างธุรกิจระดับโลกแบบนี้ได้ดีกว่านี้ไหม แล้วตอบเองในมุมของเบอร์ตี้ว่า "ไม่มีทาง"
เมื่อความมั่นใจเกินไปนำไปสู่ความผิดพลาด
จดหมายปีนี้บัฟเฟตต์ยอมรับความผิดพลาดสองเรื่องใหญ่อย่างตรงไปตรงมา เรื่องแรกคือ BNSF ทางรถไฟที่ Berkshire เป็นเจ้าของทั้งหมด เขาบอกว่าธุรกิจรถไฟ "กินเงินทุน" มหาศาล ตลอด 14 ปีที่ผ่านมา BNSF ต้องลงทุนเกินกว่าค่าเสื่อมราคาถึง 22 พันล้านดอลลาร์ ทำให้ผลตอบแทนที่แท้จริงน้อยกว่าที่ตัวเลขแสดงให้เห็น
เรื่องที่สองหนักกว่านั้นคือ Berkshire Hathaway Energy (BHE) ที่เจอปัญหาไฟป่าในรัฐทางตะวันตกของอเมริกา ทำให้ต้องตั้งสำรองความเสียหายก้อนใหญ่ บัฟเฟตต์เขียนตรงๆ ว่า "ผมไม่ได้คาดการณ์หรือแม้แต่พิจารณาถึงการเปลี่ยนแปลงด้านกฎระเบียบที่ไม่เป็นผลดี และร่วมกับหุ้นส่วนอีกสองคนที่ BHE ผมทำความผิดพลาดที่มีต้นทุนสูงจากการไม่ทำเช่นนั้น" การยอมรับตรงๆ แบบนี้คือสิ่งที่บัฟเฟตต์ทำเป็นประจำทุกปี ไม่ปิดบังหรือหาข้ออ้าง
เอามาใช้กับพอร์ตเราได้ยังไง
- หาหุ้นส่วนหรือที่ปรึกษาที่กล้าบอกความจริงกับเรา — ความสำเร็จของ Berkshire ส่วนหนึ่งมาจากมังเกอร์ที่กล้าท้วงติงบัฟเฟตต์ตรงๆ แม้บางครั้งจะฟังไม่เข้าหูก็ตาม การมีคนแบบนี้อยู่ข้างกายมีค่ามาก
- ธุรกิจดีที่ซื้อมาแล้ว ให้เวลามันทำงานแทนที่จะซื้อขายบ่อยๆ — เหมือนที่ Berkshire ถือ Coca-Cola และ American Express มากว่ายี่สิบปีโดยไม่แตะต้อง การอดทนถือของดีมักให้ผลตอบแทนที่ดีกว่าการซื้อขายถี่ๆ
- ยอมรับความผิดพลาดเร็วๆ ดีกว่าปล่อยให้มันลุกลาม — การยอมรับตรงๆ ว่าประเมินความเสี่ยงผิดพลาด อย่างกรณี BHE และไฟป่า ช่วยให้ตัดสินใจแก้ไขได้เร็วกว่าการดันทุรังหรือหาข้ออ้าง
แหล่งอ้างอิง
- Berkshire Hathaway Inc. Chairman's Letter 2023 — ลงนามโดย Warren E. Buffett, Chairman
Disclaimer: บทความนี้จัดทำเพื่อให้ความรู้และการศึกษาเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำในการลงทุน ตัวเลขและเหตุการณ์ที่กล่าวถึงเป็นข้อมูลย้อนหลังจากจดหมายต้นฉบับปี 2023 นักลงทุนควรศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมและตัดสินใจด้วยตนเองหรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนลงทุน